Tiết 33, Bài 31:
Trao đổi chất
Thức ăn, nước, muối khoáng.
Sản phẩm phân huỷ
Cơ thể
Môi trường ngoài
Môi trường ngoài
Ôxi
Thức ăn, nước
Muối khoáng
Hệ hô hấp
Hệ bài tiết
Hệ tiêu hoá
CO2
Phân
Nước tiểu
Hình 31.1: Sơ đồ trao đổi chất giữa cơ thể và môi trường
I- Trao đổi chất giữa cơ thể và môi trường ngoài.
4. Trao đổi chất giữa cơ thể và môi trường ngoài biểu hiện như thế nào ?
1. Hệ tiêu hoá đóng vai trò gì
trong sự trao đổi chất ?
2. Hệ hô hấp có vai trò gì ?

3. Hệ bài tiết có vai trò gì trong sự trao đổi chất ?
Mồ hôi
Phiếu học tập: Vai trò của hệ tiêu hóa, hệ hô hấp, hệ bài tiết
Trong quá trình trao đổi chất
Lấy khí oxi từ môi trường ngoài, thải khí cacbonic ra môi trường ngoài.
Lấy thức ăn, nước, muối khoáng từ môi trường ngoài, biến đổi thành chất dinh dưỡng và thải các chất thừa ra môi trường ngoài.
Lọc từ máu các chất thải, bài tiết ra ngoài qua nước tiểu và mồ hôi.
Môi trường ngoài
Cơ thể
Hệ hô hấp
Hệ tiêu hoá
Hệ bài tiết
Môi trường ngoài
Ôxi
Thức ăn, nước
muối khoáng
CO2
Phân
Nước tiểu, mồ hôi
Hình 31-1. Sơ đồ trao đổi chất giữa cơ thể với môi trường
Môi trường ngoài
Cơ thể
Hệ hô hấp
Hệ tiêu hoá
Hệ bài tiết
Môi trường ngoài
Ôxi
Thức ăn, nước
muối khoáng
CO2
Phân
Nước tiểu, mồ hôi
Hình 31-1. Sơ đồ trao đổi chất giữa cơ thể với môi trường
Nước mô
(huyết tương, bạch cầu, và tiểu cầu)
Mao mạch máu
Mao mạch bạch huyết
Khí O2
và các chất dinh dưỡng
Khí CO2
và các chất thải
Môi trường trong cơ thể gồm những thành phần nào?
Gồm : Máu, nước mô, bạch huyết
Hình 13-2 Quan hệ của máu, nước mô vàbạch huyết
Năng lượng cho hoạt động sống của cơ thể
II. Trao đổi chất giữa tế bào và môi trường trong

Tế bào

II. Trao đổi chất giữa tế bào và môi trường trong

Tế bào


Nước mô

Mao mạch máu
Mao mạch bạch huyết
Năng lượng
Máu và nước mô cung cấp những gì cho
tế bào?
Hoạt động sống của tế bào đã tạo ra những sản phẩm gì?
Máu và nước mô cung cấp oxi, chất dinh dưỡng và muối khoáng cho tế bào
Tạo ra
các sản phẩm là năng lượng,
CO2, các chất thải.
Khí O2
và các chất dinh dưỡng
Khí CO2
và các chất thải
những sản phẩm được đưa tới đâu?
Sự trao đổi chất giữa tế bào và môi trường trong
biểu hiện như thế nào?
Vai trò của hệ tuần hoàn trong sự trao đổi chất là gì?
Kết luận
ë cÊp ®é tÕ bµo,
c¸c chÊt dinh d­ìng vµ «xi
tiÕp nhËn tõ m¸u vµ n­íc m« ®­îc
tÕ bµo sö dông cho c¸c ho¹t ®éng sèng;
®ång thêi c¸c s¶n phÈm ph©n huû ®­îc th¶i vµo m«i tr­êng trong,
®­a tíi c¬ quan bµi tiÕt,
cßn khÝ CO2 ®­îc ®­a tíi phæi ®Ó th¶i ra ngoµi .
II. Trao đổi chất giữa tế bào và môi trường trong














Tế bào
Nước mô
Mao mạch Máu
Cơ thể
Nước tiểu
Phân
MôI trường ngoài
Dinh dưỡng,nước, muối khoáng
Sản phẩm phân hủy
Thức ăn, nước, muối khoáng.
Năng lượng
III.Mối quan hệ giữa TĐC ở cấp độ cơ thể với TĐC ở cấp độ tế bào














Tế bào
Nước mô
Mao mạch Máu
Cơ thể
MôI trường ngoài
Sản phẩm phân hủy
Nước tiểu
Chất Dinh dưỡng,nước,muối khoáng
Thức ăn, nước, muối khoáng.
Phân
O2
trao đổi chất ở cấp độ cơ thể và ở cấp độ tế bào
có mối quan hệ với nhau như thế nào?
TĐC ở cấp độ cơ thể cung cấp chất dinh dưỡng và khí O2 cho tế bào
và nhận từ tế bào các sản phẩm bài tiết, khí CO2 để thải ra môi trường
TĐC ở cấp độ tế bào giúp cho từng tế bào tồn tại và phát triển,
Trên cơ sở ấy, cơ thể tồn tại và phát triển,
đồng thời tạo ra năng lượng cho hoạt động của cơ thể.
Chất dinh dưỡng
III.Mối quan hệ giữa TĐC ở cấp độ cơ thể với TĐC ở cấp độ tế bào
Nếu một trong hai cấp độ đó dừng lại thì cơ thể sẽ ra sao?
Cơ thể sẽ chết
Ghi nhớ:
* Trao đổi chất ở cơ thể sống xảy ra ở hai cấp độ:
- Cấp độ cơ thể:
- Cấp độ tế bào:
Có Trao đổi chất thì cơ thể sống mới tồn tại và phát triển.
(Trao đổi chất là đặc trưng cơ bản của cơ thể sống)
Nếu môi trường sống bị ô nhiễm thì trao đổi chất sẽ bị ảnh hưởng như thế nào?
-Nếu môi trường sống bị ô nhiễm cơ thể sẽ nhận nhiều chất độc hại và mầm bệnh từ môi trường ngoài, những chất này theo đường máu sẽ được đưa đến môi trường trong và làm tổn hại tế bào.
-Cần tích cực bảo vệ môi trường.
Củng cố
Câu hỏi 1:
Trao đổi
chất
Cấp độ cơ thể: Cơ thể
Thải ra môi trường ngoài: . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . (2)
Cấp độ tế bào: Tế bào
Lấy từ môi trường ngoài: . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . (1)
Thải vào môi trường trong: . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . (4)
Nhận từ môi trường trong: . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . (3)
Khí O2, thức ăn, nước, muối khoáng
Khí O2, chất dinh dưỡng
Khí CO2, nước tiểu, mồ hôi, phân...

Điền các cụm từ thích hợp vào chỗ trống trong sơ đồ sau:
Khí CO2, các sản phẩm phân huỷ
Câu hỏi 2:
Dựa vào hình vẽ hãy ghi tên các chất mà cơ thể lấy vào và thải ra môi trường, thay cho các số 1, 2, 3, 4, 5?
02
- Thức ăn.
- Nước.
- Muối khoáng
C02
4
5
Phân
Nước tiểu
Câu hỏi 3:
Phân biệt sự TĐC ở cấp độ cơ thể và TĐC ở cấp độ tế bào
Câu hỏi 4:
Hướng dẫn về nhà:

* Trả lời câu hỏi 3 (SGK Tr 101).
* Đọc trước bài 32: CHUYỂN HOÁ.
Hướng dẫn về nhà:

* Trả lời câu hỏi 3 (SGK Tr 101).
* Đọc trước bài 32: CHUYỂN HOÁ.
Hướng dẫn về nhà:

* Trả lời câu hỏi 3 (SGK Tr 101).
* Đọc trước bài 32: CHUYỂN HOÁ.
Sau 30 năm
Sau 30 năm