BÀI 34. THỰC VẬT

KHỞI ĐỘNG

1

Xem video

2

Trả lời câu hỏi

Câu 1: Trong 2 phút hãy kể tên các loài thực vật xuất hiện trong video?
 + 02 HS lên bảng viết/2 phút + Người thắng cuộc: Viết nhiều tên TV đúng
Câu 2. Dự đoán: Chủ đề bài học hôm nay là gì?

KHỞI ĐỘNG

2

Trả lời câu hỏi

Câu 1: Trong 2 phút hãy kể tên các loài thực vật xuất hiện trong video?
 + 02 HS lên bảng viết/2 phút + Người thắng cuộc: Viết nhiều tên TV đúng

Câu 2. Dự đoán: Chủ đề bài học hôm nay là gì?

I. ĐA DẠNG THỰC VẬT

Ngành thực vật

Số lượng loài

Hạt kín

10 300

Hạt trần

69

Dương xỉ
Rêu

691
481

Bảng số lượng các loài thực vật ở Việt Nam

Nhận xét về số lượng các
loài thực vật ở Việt Nam?

Bèo tấm (đường kính lá vài milimét)

Cây nong tằm đường kính
lá hơn 1 mét

Cây babap đường kính thân
khoảng vài mét

Quan sát hình và nhận xét về
kích thước của thực vật ?

Cây cọ ở vùng đồi núi

Cây xương rồng sống
trên sa mạc

Cây đước ở vùng nước lợ

Quan sát hình và nhận xét về
kích thước của thực vật ?

GIỚI THỰC VẬT

THỰC VẬT KHÔNG CÓ
MẠCH

THỰC VẬT CÓ MẠCH

THỰC VẬT KHÔNG CÓ
HẠT

NGÀNH RÊU

NGÀNH DƯƠNG XỈ

NGÀNH HẠT TRẦN

THỰC VẬT CÓ HẠT

NGÀNH HẠT KÍN

Quan sát hình 34. 3 34.7 và nghiên cứu thông tin
SGK/117,118 thảo luận nhóm và hoàn thành PHT 1
NHÓM 2
NHÓM 1
(2 phút)
Đặc điểm

Đặc điểm

Ngành Rêu

Ngành Dương xỉ

Đại diện

 

Đại diện

 

Môi trường sống

 

Môi trường sống

 

Đặc điểm cơ quan sinh

 

Đặc điểm cơ quan sinh dưỡng

 

Cơ quan sinh sản

 

Hình thức sinh sản

 

dưỡng
Cơ quan sinh sản
Hình thức sinh sản

NHÓM 3

Đặc điểm

 
 

NHÓM 4

Đặc điểm

Ngành Hạt trần

Ngành Hạt kín

Đại diện

 

Đại diện

 

Môi trường sống

 

Môi trường sống

 

Đặc điểm cơ quan sinh

 

Đặc điểm cơ quan sinh dưỡng

 

Cơ quan sinh sản

 

dưỡng

NHÓM RÊU

NHÓM DƯƠNG
XỈ

NHÓM HẠT TRẦN

NHÓM HẠT KÍN

1
2

1
2

1
2

1
2

1
2

1
2

1
2

1
2

3

3

3

3

3

3

3

3

4

4

4

4

4

4

4

4

1
1

1
1

2
2

2
2

3
3

3
3

4
4

4
4

1

1

2

2

3

4

4

1

1

2

2

3
3

3

4

4

NHÓM 1

NHÓM 2

NHÓM 3

NHÓM 4

TRÒ CHƠI

Mỗi đội cử 2 HS lên bảng. Trong 2 phút lựa chọn các miếng ghép có ghi các đặc
điểm của các ngành thực vật gắn vào ô đặc điểm của ngành thực vật mà nhóm
mình đã bốc thăm được.
Đội thắng: Xếp từ đúng và nhanh nhất.

 

ĐỘI 1

ĐỘI 2

ĐỘI 3

ĐỘI 4

Ngành

 

 

 

 

 

 

 

 

Đặc điểm

Ở những nơi khô hạn, ánh nắng
chiếu trực tiếp rêu có thể sống
được không? Vì sao?
Lá

Để tránh rêu mọc ở chân tường,
sân, bậc thềm gây trơn trượt và
mất thẩm mĩ chúng ta phải làm gì?

Thân
Rễ

Rêu mọc trên bậc thềm

Rêu mọc trên bờ tường

Rêu mọc trong bể bơi

Để phân biệt Dương xỉ với các thực
vật khác người ta thường đựa vào
đặc điểm nào?

Vì sao cây Thông được
xếp vào ngành Hạt Trần?

CÂY CAM

CÂY MÍT

CÂY NGÔ

CÂY KHẾ
MỘT SỐ CÂY HẠT KÍN

CÂY KHOAI
TÂY

CÂY SOÀI

II. VAI TRÒ CỦA THỰC VẬT
1. Vai trò đối với môi trường
Khí cacbonic (CO2) và
khí oxi (O2) trong không khí
CO2

Quang hợp

O2

CO2
Hô hấp

O2

O2

Sơ đồ trao đổi khí

CO2
Đốt cháy

O2

Quan sát sơ đồ
cho biết các hoạt
động hô hấp của
sinh vật, hoạt
động đốt cháy
nhiên liệu đã lấy
khí gì và thải ra
môi trường khí
gì? Nhờ đâu mà
hàm lượng các
khí đó được ổn
định?

Cây bóng mát

Cây tràm

Cây thông

Cây bạch đàn

C

MỘT SỐ CÂY TRỒNG TRONG NHÀ

Mưa

Mưa

Lượng chảy
0,6m3/giây

Rơi
xuống

A

A.Có rừng

Lượng chảy
21m3/giây

B

B. Đồi trọc

Hình 34.9: Lượng chảy của dòng nước mưa ở 2 nơi khác nhau

Quan sát H34.9 và thông tin Sgk-120 và theo dõi thí nghiệm minh hoạ, hoạt động nhóm hoàn thành bảng
so sánh điểm khác nhau giữa 2 khu vực A ( có rừng) và B (đồi trọc) trong PHT

Đặc điểm
Phân bố cây xanh
Lượng chảy của dòng nước
mưa
Khả năng giữ đất
Khả năng giữ nước

Khu vực A ( có rừng)

Khu vực B( đồi trọc)

Thí Nghiệm
-Châu A: có cây( khu có rừng)

- Chậu B: Không có cây(Đồi trọc)
Tạo 1 trận mưa giả bằng cách tưới vào 2 chậu 1 lượng
nước như nhau

- Nhận xét màu sắc và lượng nước
chảy ra 2 cốc A và B
- Giải thích kết quả thí nghiệm

A

B

(A)

Đặc điểm
Sự phân bố của cây
Lượng chảy
Khả năng giữ đất
Khả năng giữ nước

(B)

Khu vực A( có rừng)
Có nhiều cây, phân nhiều tầng
0,6 m3/s
Giữ được đất (ít bị xói mòn)
Giữ được nước

Khu vực B (Đồi trọc)
Chỉ có cây bụi nhỏ
21 m3/s
Giữ được ít đất (đất bị xói mòn)
Giữ được ít nước

HIỆN TƯỢNG SẠT LỞ Ở CÁC BỜ SÔNG

22

Lũ lụt ở vùng thấp

Hạn hán tại chỗ.

Đồi trọc (hoặc
Có
đồi
câyrừng
còn nhỏ
hệche
rễ chưa
phát
phủ
triển)

Mưa lớn

NGẬP LỤT

Đất bị
xói mòn

Mưa lớn
kéo dài
Nắ
ké ng n
o d ón
ài g

HẠN HÁN

Ngập lụt ở
vùng thấp
Hạn hán
tại chỗ

26

Bạn có biết
- Các nhóm đã được phân công tìm hiểu trước nội
dung lên trình bày
+Tổ 1,2: các địa phương hay bị ngập lụt ở Việt
Nam
+Tổ 3,4: các địa phương hay bị hạn hán ở Việt Nam

Ngập lụt ở một số địa phương

Nước lũ dâng cao ở Quảng Bình

Ngập lụt tại thủ đô Hà Nội

Lũ trên tỉnh Điện Biên 

Ngập tại thành phố Hà Tĩnh

HẠN HÁN Ở BÌNH THUẬN

Mưa
Rơi
xuống

Lượng chảy
0,6m3/giây

Thấm xuống đất

Sông suối…

Mưa

A

Dòng chảy ngầm

Thấm xuống đất

Dòng chảy ngầm

Mưa

Mưa

(B)

(A)
A

Sông suối…
Đặc điểm
Sự phân bố của cây
Lượng chảy
Khả năng giữ đất
Khả năng giữ nước

Lượng chảy
21m3/giây

Rơi
xuống

Lượng chảy
0,6m3/giây

B

So sánh hai nơi A và B,
nơi nào nguồn nước
ngầm nhiều hơn? Tại
sao?

Thấm xuống đất
Dòng chảy ngầm
Khu vực A( có rừng)

Có nhiều cây, phân nhiều tầng
0,6 m3/s
Giữ được đất (ít bị xói mòn
Giữ được nước

Khu vực B (Đồi trọc)
Chỉ có cây bụi nhỏ
21 m3/s
Giữ được ít đất (đất bị xói mòn)
Giữ được ít nước

II. VAI TRÒ CỦA THỰC VẬT
2. Vai trò của thực vật đối với động vật và con người

VAI TRÒ CỦA THỰC VẬT ĐỐI VỚI ĐỘNG VẬT

VAI TRÒ CỦA THỰC VẬT ĐỐI VỚI CON NGƯỜI

Nêu hiểu biết về tác hại các cây sau?

Cây

CÂY TRÚC ĐÀO

CÂY CÀ ĐỘC DƯỢC

CÂY THUỐC PHIỆN

Chúng ta cần phải làm gì với các loài
thực vật có hại đối với sức khoẻ con
người

Làm kè chắn sóng ven biển Cà Mau

Trồng rừng phi lao ven biển
Quãng Nam

Trồng rừng ven biển

Rừng đước ven biển

Rặng tre ven đê chắn sóng

Rừng đước không những bảo vệ bờ biển khỏi bị ăn
lấn vào trong đất liền, mà còn mở rộng bờ biển.

LUYỆN TẬP
Câu 1.Chọn câu trả lời đúng nhất
1. Nhóm TV nào dưới đây có đặc điểm có mạch, có hạt, không
có hoa?
a. Rêu
b. Dương xỉ c. Hạt trần
d. Hạt kín
2. Hệ rễ của thực vật, đặc biệt là thực vật rừng có vai trò gì?
a. Giúp giữ đất, chống xói mòn
b. Hạn chế ngập lụt, hạn hán
c. Bảo vệ nguồn nước ngầm
d. Điều hòa khí hậu

3. Ở những vùng bờ biển người ta trồng cây ở phía ngoài
để nhằm mục đích là:
a. Chống gió bão
b. Chống xói mòn đất
c. Chống rửa trôi đất
d. Tất cả đều đúng
4. Việc dưới đây mà con người cần phải làm là :
a. Tham gia trồng cây gây rừng.
b. Tăng cường sử dụng và khai thác cây rừng.
c. Chặt phá để lấy gỗ sản xuất
d. Tất cả các việc trên đều đúng.

LUYỆN TẬP
Câu 2. Cho các từ: Rễ, ngọn, thân, mạch dẫn, lá, túi bào tử,
bào tử. Sử dụng các từ đã cho để hoàn thành đoạn thông tin
sau:
rễ
thân
lá
Cây rêu gồm có: (1).........,...........(2), chưa có (3).............chính
mạch dẫn Rêu sinh
thức. Trong thân và lá rêu chưa có (4)............................
túi bào tử
bào tử
sản bằng (5)...................được
chứa trong (6)...........................,
cơ
ngọn
quan này nằm ở (7)........................cây
rêu.

Câu 3. Cho sơ đồ
sau:

LUYỆN TẬP

a. Lựa chọn các sinh vật phù hợp với các số trong sơ đồ
trên( lưu ý: sinh vật số 1 là thực vật)
b. Từ sơ đồ trên, cho biết vai trò của thực vật?

VẬN DỤNG
GV yêu cầu học sinh lựa chọn loài thực vật có ích (cây rau,
cây gia vị, cây hoa...trong hộp xốp hoặc thủy canh....), sử dụng
dụng cụ để trồng và chăm sóc cây tại nhà (Nộp báo cáo sau 1-2
tuần).
Giao về nhà cho các nhóm (06 học sinh) thực hiện ngoài giờ
lên lớp. Nộp báo cáo sau 1-2 tuần. Tổ chức cho các nhóm HS
báo cáo, trao đổi, chia sẻ trước lớp. HS nhóm khác và GV tham
gia đánh giá theo tiêu chí GV cùng các nhóm HS đã thống nhất
trước đó.