A. Tóm tắt lý thuyết: Bảo vệ đa dạng các hệ sinh thái

Trái Đất của chúng ta chia ra nhiều vùng với các kiểu hệ sinh thái khác nhau, là cơ sở cho sự đa dạng của các loài sinh vật. Các hệ sinh thái quan trọng cần bảo vệ là hệ sinh thái rừng, hệ sinh thái biển, hệ sinh thái nông nghiệp. Có nhiều phương pháp bảo vệ hệ sinh thái rừng, ví dụ: xây dựng kế hoạch khai thác ở mức độ hợp lí; xây dựng các khu bảo tồn thiên nhiên, vườn quốc gia; phòng chống cháy rừng; vận động đồng bào dân tộc định canh, định cư; trồng rừng; tăng cường công tác giáo dục bảo vệ rừng.

Bảo vệ hệ sinh thái biển trước hết cần có kế hoạch khai thác tài nguyên biển ở mức độ vừa phải, bảo vệ và nuôi trồng các loài sinh vật biển quý hiếm, đồng thời chống ô nhiễm môi trường biển. Biện pháp duy trì sự đa dạng của các hệ sinh thái nông nghiệp là bên cạnh việc bảo vệ cần phải cải tạo các hệ sinh thái để đạt năng suất và hiệu quả cao. Mỗi quốc gia và mọi người dân đều phải có trách nhiệm bảo vệ các hệ sinh thái, góp phần bảo vệ môi trường sống trên Trái Đất.

B. Hướng dẫn giải bài tập SGK trang 183 Sinh Học lớp 9: Bảo vệ đa dạng các hệ sinh thái

Bài 1: (trang 183 SGK Sinh 9)

Hãy nêu các kiểu hệ sinh thái chủ yếu trên Trái Đất, lấy ví dụ.

Đáp án và hướng dẫn giải bài 1:

Các kiểu hệ sinh thái chủ yếu trên Trái Đất:

Hệ sinh thái trên cạn, gồm:

• Các hệ sinh thái rừng (rừng mưa nhiệt đới, rừng lá rộng rụng lá theo mùa, rừng ôn đới, rừng lá kim..)
• Các hệ sinh thái thảo nguyên.
• Các hệ sinh thái hoang mạc.
• Các hệ sinh thái nông nghiệp vùng đồng bằng.
• Hệ sinh thái núi đá vôi

Hệ sinh thái nước mặn gồm:

• Hệ sinh thái vùng biển khơi.
• Các hệ sinh thái vùng ven bờ (rừng ngập mặn, rạn san hô, đầm phá ven biển...).

Hệ sinh thái nước ngọt, gồm:

• Các hệ sinh thái sông, suối (hệ sinh thái nước chảy).
• Các hệ sinh thái hồ, ao (hệ sinh thái nước đứng).

Bài 2: (trang 183 SGK Sinh 9)

Vì sao cần bảo vệ hệ sinh thái rừng? Biện pháp bảo vệ?

Đáp án và hướng dẫn giải bài 2:

Cần bảo vệ hệ sinh thái rừng vì: Bảo vệ hệ sinh thái rừng là bảo vệ môi trường sống của nhiều loài sinh vật. Hệ sinh thái rừng được bảo vệ sẽ góp phần điều hòa khí hậu, giữ cân bằng sinh thái của Trái Đất.

Biện pháp bảo vệ hệ sinh thái rừng:

• Xây dựng kế hoạch để khai thác nguồn tài nguyên rừng ở mức độ phù hợp.
• Xây dựng các khu bảo tồn thiên nhiên, vườn quốc gia,...
• Trồng rừng.
• Phòng cháy rừng.
• Vận động đồng bào dân tộc ít người định canh, định cư.
• Phát triển dân số hợp lí, ngăn cản việc di dân tự do tới ở và trồng trọt trong rừng.
• Tăng cường công tác tuyên truyền và giáo dục về bảo vệ rừng

Bài 3: (trang 183 SGK Sinh 9)

Vì sao cần bảo vệ sinh thái biển? Biện pháp bảo vệ?

Đáp án và hướng dẫn giải bài 3:

Cần bảo vệ hệ sinh thái biển vì: Các loài động vật trong hệ sinh thái biển rất phong phú, là nguồn thức ăn giàu đạm chủ yếu của con người. Tuy nhiên, tài nguyên sinh vật biển không phải là vô tận. Hiện nay, do mức độ đánh bắt hải sản tăng quá nhanh nén nhiều loài sinh vật biển có nguy cơ bị cạn kiệt.

Biện pháp bảo vệ: Có nhiều biện pháp bảo vệ hệ sinh thái biển. Bảo vệ hệ sinh thái biển trước hết cần có kế hoạch khai thác tài nguyên biển ở mức độ vừa phải, bảo vệ và nuôi trồng các loài sinh vật biển quý hiếm, đồng thời chống ô nhiễm môi trường biển.

Bài 4: (trang 183 SGK Sinh 9)

Hãy chứng minh rằng nước ta là nước có hệ sinh thái nông nghiệp phong phú. Cần làm gì để bảo vệ sự phong phú của các hệ sinh thái đó?

Đáp án và hướng dẫn giải bài 4:

Nước ta có hệ sinh thái nông nghiệp phong phú; nhờ hệ sinh thái này cung cấp lương thực, thực phẩm nuôi sống con người và nguyên liệu cho công nghiệp, bảo đảm sự phát triển ổn định về kinh tế cũng như môi trường.

Hệ sinh thái nông nghiệp ờ nước ta chủ yếu gồm các vùng sinh thái nông nghiệp như:

• Vùng núi phía Bắc có các loại cây trồng chủ yếu: cây công nghiệp (quế, hồi,...) cây lương thực (lúa).
• Vùng trung du phía Bắc: cây chè Vùng đồng bằng châu thổ sông Hồng: lúa nước,...
• Vùng Tây Nguyên: cà phê, cao su, chè, đỗ....
• Vùng đồng bằng châu thổ sông Cửu Long: lúa nước,...

Biện pháp để bảo vệ sự phong phú của các hệ sinh thái đó là duy trì các hệ sinh thái chủ yếu, đồng thời cải tạo các hệ sinh thái để đạt năng suất và hiệu quả.