I. Phần I

NỘI DUNG KIẾN THỨC

1. Khái niệm về chọn lọc tự nhiên

            Ví dụ: Trên một hòn đảo gió thổi mạnh, những con côn trùng cánh dài bay cao không có khả năng chống chọi lại điều kiện thời tiết bất lợi nên bị đào thải, còn những con cánh ngắn, không có cánh phải bay hoặc bò thấp thì sống sót và tiếp tục sinh sản ra các thế hệ sau có cánh ngắn hoặc không có cánh, thích nghi với môi trường gió thổi mạnh.

Thực chất của chọn lọc tự nhiên là quá trình phân hóa khả năng sống sót và khả năng sinh sản của các kiểu gen khác nhau trong quần thể. Điều này có nghĩa là những cá thể nào có kiểu gen quy định kiểu hình giúp tăng khả năng sống sót và khả năng sinh sản thì có thể đó sẽ có cơ hội đóng góp các gen của mình cho thế hệ sau. Ngược lại những cá thể có kiểu gen quy định kiểu hình kém thích nghi và khả năng sinh sản kém thì các gen quy định các kiểu hình này sẽ ngày một giảm ở các thế hệ sau.

 Dựa vào thông tin ở mục I, trả lời các câu hỏi sau:

1. Côn trùng ở hòn đảo trên sống trong điều kiện môi trường như thế nào?

2. Điều kiện sống ảnh hưởng như thế nào đến côn trùng cánh dài?

3. Thực chất của chọn lọc tự nhiên là gì?

4. Mô tả và vẽ sơ đồ tổng quát quá trình chọn lọc tự nhiên diễn ra trong ví dụ trên?

2. Vai trò của chọn lọc tự nhiên trong tiến hóa thích nghi

2.1. Ví dụ về tiến hóa thích nghi

Tiến hóa thích nghi làtiến hóa làm cho sinh vật thích nghi tốt hơn với môi trường sống của chúng.

- VD 1: Khả năng thay đổi màu sắc ở tắc kè giúp nó hòa trộn vào màu sắc của môi trường để lẩn tránh kẻ thù.

- VD 2: Xương hàm trên linh hoạt của các con rắn giúp chúng nuốt được các con mồi lớn hơn nhiều so với đầu của nó.

 1. Dựa và các ví dụ trên, hoàn thành bảng sau:

2. Em hãy lấy thêm một số ví dụ về tiến hóa thích nghi?

2.2. Vai trò của chọn lọc tự nhiên đối sự hình thành đặc điểm thích nghi và đa dạng sinh vật

Đặc điểm thích nghi là những đặc điểm chính giúp sinh vật sống sót tốt hơn với điều kiện sống của môi trường.

Quá trình chọn lọc tự nhiên luôn đào thải những cá thể có kiểu hình không thích nghi do vậy làm tăng dần số lượng cá thể có kiểu hình thích nghi cũng như tăng dần mức độ hoàn thiện của các đặc điểm thích nghi từ thế hệ này sang thế hệ khác.

Khi tỉ lệ các cá thể có các đặc điểm thích nghi tăng lên thì sự phù hợp của loài với môi trường được cải thiện, tức là tiến hóa thích nghi đang xảy ra. Chọn lọc tự nhiên là cơ chế tiến hóa duy nhất liên tục dẫn đến tiến hóa thích nghi.

Trong điều kiện môi trường đa dạng và biến đổi theo thời gian dài thì chọn lọc tự nhiên giữ lại các cá thể sinh vật đa dạng, thích nghi với nhiều điều kiện môi trường. Tuy nhiên, cũng có trường hợp giữ nguyên cấu trúc hoặc đơn giản hơn miễn là giúp sinh vật thích ứng tốt hơn với môi trường.

 1. Vai trò của chọn lọc tự nhiên đối với sự hình thành đặc điểm thích nghi là gì?

2. Vai trò của chọn lọc tự nhiên đối với sự đa dạng sinh vật là gì?

II. Phần II

LUYỆN TẬP, VẬN DỤNG

Câu hỏi 1. Lựa chọn đáp án đúng nhất về khái niệm chọn lọc tự nhiên?

A. Chọn lọc tự nhiên là quá trình làm tăng khả năng sống sót và khả năng sinh sản của các kiểu gen khác nhau trong quần thể.

B. Chọn lọc tự nhiên là quá trình phân hóa khả năng sống sót và khả năng sinh sản của các kiểu gen khác nhau trong quần thể.

C. Chọn lọc tự nhiên là quá trình phân hóa khả năng sống sót của các kiểu gen khác nhau trong quần thể.

D. Chọn lọc tự nhiên là quá trình phân hóa khả năng sinh sản của các kiểu gen khác nhau trong quần thể.

Câu hỏi 2: Em hãy ghép nối các ví dụ và các hình thức chọn lọc tương ứng

Câu hỏi 3. Hoạt động tìm hiểu sự thích nghi của mỏ chim với loại thức ăn

- Chuẩn bị:

 - Hướng dẫn chung

Giả sử: mỏ chim tương ứng với các vật dụng sau: thìa nhựa, kẹp ống nghiệm, nhíp, kéo; Thức ăn của chim tưng ứng với kẹp giấy, dây chun, tăm, mì ống.

Em hãy dùng “mỏ chim” để lấy các loại thức ăn và điền dấu X nếu lấy được thức ăn vào biểu sau

 Em rút ra nhận xét gì về kết quả thí nghiệm trên?